ZİLE’DE EN ÇOK KULLANILAN ATASÖZLERİ VE DEYİMLER

Semra Meral-Yusuf Meral

 1 – Cahili güdeceğin, avuyu yutacağın.
2 – Dibi görülmeyen senahtan su içilmez.
3 – Hoşaf gibi yığılmak.


4 – Kil gibi yığılmak.
5 – Anadan ağzı eğri olana, ÇELTEK BABA n’apsın?
6 – Destursuz bağa giren, hesapsız zopa yer.
7 – Cebim akçem, odun pazarı bahçem.
8 – Perdenin o tarafında evliyâ, bu tarafında eşkıya.
9 – Elimizle düştük harga, hem tilki hem karga.
10 – Gurpidek oturmak.
11 – Mal manasız yenmez.
12 – Hak edene başak helâldir.
13 – Evde direk yenmez bağda herek yenmez.
14 – Şapırdağın bağı var, üzümü yok yaprağı var.
15 – Kızım sana nişan gerek, üzerine düşen gerek.
16 – Evinde yoh acı gatıh, çalımın ocağı batıh.
17 – Elin attığı daş uzak gider.
18 – Allah satı pazarı versin.
19 – Başın pınar, ayakların göl olsun.
20 – Evimden yerim, Dereboğazı’ndan içerim.
21 – Danaynan gatıyoh, sığırınan gefiyo.
22 – Verirsin kırkı, çıkar korku.
23 – Halma, huluna; âşıklık ne kârına?
24 – Gürgenden kaşık, zenginden âşık olmaz.
25 – Gomşu boncuğu gece takılmaz.
26 – İti an; daşı eline al.
27 – Ağzı ballı dost olmak.
28 – Düğün pilâvı ile dost gönüllemek (Hamam suyu ile dost gönüllemek.
29 – Yemediği halt, uğramadığı derede kaldı.
30 – Ar eden kâr etmez.
31 – Kız kapısı, el kapısı.
32 – Adı ulu, götü kuru.
33 – Bannağında yüzüğü galaylı mı sandın, ere varmayı kolay mı sandın?
34 – Çevir imam, gaz yanmasın.
35 – Davulcuyu bul, çomağını başına vur.
36 – Hamı tatlı yavrum.
37 – Elin vergisi, canın sevgisidir.
38 – Dizlerin bağı çözülmek.
39 – Ocağına suyu bağlamak.
40 – Ciğeri yanmak.
41 – Kesem elimi, soksam soksam yesem.
42 – Donup, buymak.
43 – Can atmak.
44 – Lâf ebesi olmak.
45 – Dirgene dayanmayan porsuk, harman gıyısına yanaşmaz.
46 – El öpmekle dudak kirlenmez.
47 – Tek daş duvar olmaz.
48 – Ödü kopmak.
49 – Har vurup, harman savurmak.
50 – Yüreği çarpmak.
51 – Önümüze koyuyorsun loru, arkamızdan veriyorsun zoru.
52 – Zenginle aşık atılmaz.
53 – Çok salladım bileği, doldurmadım küleği.
54 – İt kalmadı, tahtabeçe çıktı.
55 – Dabaksan, it bohuna muhtaçsın.
56 – Turpu nerede yediysen, karanavayı orda çek.
57 – Sen hot, ben hot; ata kim verecek ot?
58 – Gözleri çıkmak.
59 – İki köyü bi eşeğe bağlamak.
60 – Suyun duru akanından, insanın yere bakanından kork.
61 – Görünen dağın uzağı olmaz.
62 – Sona kalan, dona kalır.
63 – Söyle söyle aynı söz, doku doku aynı bez.
64 – Derede yatma, tepede yat.
65 – Aç koyma hırsız edersin, çok söyleme yüzsüz edersin.
66 – Ağanın malı gider, azabın canı gider.
67 – Ağzını bıçak açmamak.
68 – Alan razı satan razı, arada gezen çullu tazı.
69 – Allah seni davul etsin, beni de çomah.
70 – Çok gezen, boh getirir.
71 – Çay değil, çapanoğlunun abdest suyu.
72 – Aşağı mahalle sen misin, yukarı mahalle sen misin?
73 – Dilin kemiği yoh, her tarafa döner.
74 – El deliye biz akıllıya hasretiz.
75 – EIi işte, gözü oynaşta olmak.
76 – Elin ağzı çuval değil ki, tutsam.
77 – Eski tas, eski tarak.
78 – Keliği dama atılmak.
79 – Sen ağa, ben ağa; bizim inekleri kim sağa?
80 – Çürük tahtaya basmamak.
81 – Fakirin cebi delik olur.
82 – Allah gardaşı gardaş yaratmış, rızgını ayrı yaratmış.
83 – Hazıra hazna dayanmaz.
84 – Gorhunun ecele faydası yoktur.
85 – Başını alıp gitmek.
86 – Beyninden vurulmuşa dönmek.
87 – Canı çıkmak.
88 – Canına yetmek.
89 – Durursa, el beğensin; durmazsa yer beğensin.
90 – Yarası olan gocunur.
91 – Silip süpürmek.
92 – Yakayı ele vermek.
93 – Yüreği hoplamak.
94 – Dil dökmek.
95 – Suratından düşen bin parça olmak.
96 – Ağız aramak.
97 – Dona kalmak.
98 – El beni ansın da çürük goza ile ansın.
99 – Bir ağızdan çıkan, bin ağıza yayılır.
100 – Ağız ağız değil ki!
101 –  Sazı sözü yerinde olmak.
102 – Gün var ayı besler, ay var günü besler.
103 – Siftah senden, bereket Allah’tan.
104 – Var olsun, sağ olsun da; ateş vermez gonşum olsun.
105 – Ağzı açık ayran delisi olmak.
106 – Gapıyı örttümüydü, el dışarda galır.
107 – Çalışmanın ayıbı olmaz.
108 – Her akıl bir olsa, bağ duvarı neylesin.
109 – Bir işte olmazsa ustalık, emekte gider üstelik.
110 – Yağlayıp, yüzlemek.
111 – Ödü kopmak.
112 – Ot yoldurmak.
113 – Bi çöp bile yememek.
114 – Dek dur.
115 – Dişi tırnağı kenetlenmek.
116 – Cücük çıkarmak.
117 – Uyku semesi.
118 – Dabak sevdiği deriyi döğer.
119 – Çöplüğünde ötmek.
120 – Yaş tahtaya basmak.
121 – El, elin aynasıdır.
122 – Kulak vermek.
123 – Akıl değneği olmak.
124 – Alınan götürmek.
125 – Üstü çamur olsun, içi değil.
126 – El elin ölüsüne ‘dırdır’ diye ağlar.
127 – Ölüsü olan bir gün ağlar, delisi olan her gün ağlar.
128 – Acı sirke küpüne zarar verir.
129 – Acındırırsın arsız olur, acıktırırsın hırsız olur.
130 – Adam adama yük değil, can gövdeye mülk değil.
131 – Ağır gamgayı yel kaldırmaz.
132 – Cenabetten keramet olmaz.
133 – El sözü, harman tozudur.
134 – Her kapının bir anahtarı vardır.
135 – Anamın ekmeğine kuru, ayranına duru demem.
136 – Hamama gidenin bohçası olur.
137 – İşten artmaz, dişten artar.
138 – Nalını sökmek için, ölmüş eşek aramak.
139 – Küçükken taş taşı, kocalıkta ye aşı.
140 – Dost dertle, düşman hiddetle belli olur.
141 – El atına binen çabuk iner.
142 – Dek durana dekmük yoktur.
143 – Her şey incelikten, insanoğlu kalınlıktan kırılır.
144 – Gönül umduğuna küser.
145 – El malını bağlayanın, elinde yuları kalır.
146 – Değirmenden geldikten sonra eşek veren çok olur.
147 – Umulmadık daş, baş yarar.
148 – Yazın başı pişenin, kışın aşı bişer.
149 – Yatan aslandan, gezen tilki iyidir.
150 – Evdeki serçe, damdaki tavuktan iyidir.
151 – Yemedim kaz etini, bileyim lezzetini.
152 – Miras, bi tabak kirazdır.
153 – Cinleri tepesine çıkmak.
154 – İti yurum, başından dökerim.
155 – Durursa gezer, durmazsa mezer.
156 – Güttüğün bi davar, ıslığın dünyayı dutar.
157 – Adın ne Reşit, sen söyle sen eşit.
158 – Gıdak gıdak bi yumurta, o da cılh çıktı.
159 – Horozu çok olanın sabahı geç olur.
160 – Dağ deyin damlama, dağın kulağı var.
161 – Sen sıh dişini, ben bilirim işini.
162 – İt itin ayağını ısırmaz.
163 – Garibin boynu eğri, dili kısa olur.
164 – Eşek eşeği ödünç kaşır.
165 – Yağmuru yel, adamı el azdırır.
166 – Güzele göz ağrısı da yakışır.
167 – Ele verir talkımı, kendi yutar salkımı.
168 – Beni diyenin bendesiyim, bent demiyenin ben nesiyim.
169 – El adama yut diye vermiyo, dut diye veriyo.
170 – Akça sayış, don yürüyüş öğretir.
171 – Kendini kurtaramayan evliyâyı, sel götürsün.
172 – Bura Boduçoğun gavağın dibi mi?
173 – Davula daş bırakılmaz.
174 – Her işin başı ALLAH’dır.
175 – Hayırlısı kız evlâdıdır.
176 – Yılanın büyüğü küçüğü olmaz.
177 – Besle gargayı, oysun gözünü.
178 – İt yatağında kemik bulunmaz.
179 – Karpuz kesmekle, yürek sovumaz.
180 – Yüzünü gören inek, buzasını atıyo.
181 – El temaşaya doymaz.
182 – Mindersiz kadı olmak.
183 – Bi dana sığırı bohlar.
184 – Öllüğün körü.
185 – Ena yana olmak.
186 – Kanı iliği kurumak.
187 – Keseden gitmek (kısa yoldan).
188 – Tıs tıs oturmak.
189 – Dalak gurutmak.
190 – Dırıh (dırık) dutmamak.
191 – Hışır haşat olmak.
192 – Ağzı açık çuvalın dibini kesmek.
193 – El eli yur, elde döner yüzü yur.
194 – Gorkan bezirgân davuluna vuramaz.

You may also like

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir